Ngày 24/08/2026, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp, có hiệu lực từ 24/08/2026. Đây là chính sách hỗ trợ đáng chú ý áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và 2027. Bài viết làm rõ ai được áp dụng, mức giảm cụ thể và cách kê khai. Từ 29/10/2026, Nghị định 398/2026/NĐ-CP đã có hiệu lực và hướng dẫn chi tiết cách kê khai, nên bài được cập nhật theo văn bản này.
1. Đối tượng và mức giảm cụ thể
Với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
Giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027, áp dụng cho thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng (tính riêng cho năm 2026 và năm 2027).
Với doanh nghiệp
Giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và 2027, áp dụng cho doanh nghiệp, tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.
Ngoại lệ cần lưu ý: doanh nghiệp hình thành từ việc chia, tách doanh nghiệp sau ngày Nghị quyết có hiệu lực, nếu tổng doanh thu của các doanh nghiệp được chia/tách năm 2026, 2027 vượt quá 10 tỷ đồng thì không được áp dụng — nhằm tránh tình trạng "xé nhỏ" doanh nghiệp để lách ngưỡng doanh thu.
2. Trường hợp đang được hưởng ưu đãi thuế thì tính thế nào?
Nếu doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế TNDN (miễn/giảm theo diện đầu tư, địa bàn...), thì mức giảm 30% theo Nghị quyết này được tính trên số thuế TNDN phải nộp sau khi đã trừ phần ưu đãi thuế — tức là giảm chồng thêm trên phần thuế còn lại phải nộp, không phải trên số thuế gốc trước ưu đãi.
3. Cách kê khai theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP
Nghị định 398/2026/NĐ-CP ký ngày 29/10/2026, có hiệu lực ngay từ ngày 29/10/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027. Đây là văn bản Chính phủ quy định chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (Điều 2)
- Áp dụng cho cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, kể cả cá nhân đăng ký hộ kinh doanh hoặc người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm đại diện hộ kinh doanh.
- Mức giảm 30% tính trên toàn bộ số thuế TNCN từ hoạt động kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế (khoán trước đây, theo doanh thu hay theo lợi nhuận).
- Doanh thu năm để xét điều kiện xác định theo Điều 4, Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (đã sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP).
- Nếu dự kiến doanh thu năm 2026 hoặc 2027 không quá 10 tỷ đồng, kê khai giảm thuế theo Mẫu số 01 trong Phụ lục của Nghị định, nộp cùng hồ sơ khai thuế quý, 06 tháng đầu năm, 06 tháng cuối năm hoặc năm.
- Tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế TNCN cho cá nhân kinh doanh thì giảm 30% số thuế phải khấu trừ, khai thay, nộp thay và kê khai theo Mẫu số 02, nộp cùng tờ khai thuế TNCN của mình.
- Trường hợp đã kê khai thuế nhưng chưa kê khai phần được giảm, được khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ đã nộp hoặc xác định giảm khi quyết toán thuế năm. Người nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu mà nộp thừa thì cuối năm được bù trừ hoặc hoàn trả theo quy định quản lý thuế.
Khi doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng trong năm: không còn được giảm. Cá nhân kinh doanh phải nộp bổ sung số thuế TNCN đã được giảm, khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 và nộp cùng hồ sơ khai thuế của kỳ có doanh thu lũy kế từ đầu năm vượt 10 tỷ đồng. Số thuế nộp bổ sung này không bị tính tiền chậm nộp tính đến hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ đó.
Doanh nghiệp, tổ chức (Điều 3)
- Đối tượng: doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp và tổ chức khác thành lập theo pháp luật Việt Nam có hoạt động sản xuất kinh doanh, có thu nhập.
- Mức giảm tính trên toàn bộ thu nhập của doanh nghiệp có kỳ tính thuế theo năm, không phân biệt phương pháp tính thuế TNDN, và tính trên số thuế phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi thuế (nếu có).
- Doanh thu xét điều kiện gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ (không gồm các khoản giảm trừ doanh thu), doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác. Doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh thì cộng cả doanh thu của các đơn vị này theo báo cáo tài chính tổng hợp năm.
- Doanh nghiệp dự kiến doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng thì tự xác định số thuế được giảm khi tạm nộp thuế TNDN hằng quý.
- Nếu doanh thu thực tế trong kỳ vượt 10 tỷ đồng, doanh nghiệp kê khai, nộp thuế theo quy định và nộp đủ phần thuế còn thiếu; tiền chậm nộp xử lý theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
- Doanh nghiệp mới thành lập hoặc chuyển đổi, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, giải thể mà có kỳ tính thuế ngắn hơn 03 tháng và được cộng vào kỳ năm 2026 hoặc 2027 thì việc xác định doanh thu, số thuế được giảm tính theo 12 tháng của kỳ tính thuế đó.
- Doanh nghiệp hình thành từ chia, tách sau ngày Nghị quyết có hiệu lực không được giảm nếu tổng doanh thu năm của các doanh nghiệp sau chia, tách trên 10 tỷ đồng.
Khi khai bổ sung hoặc bị thanh tra, kiểm tra
Nếu khai bổ sung hồ sơ khai thuế năm 2026, 2027 hoặc theo kết luận thanh tra, kiểm tra, kiểm toán mà số thuế phải nộp tăng lên, phần thuế tăng thêm vẫn được giảm 30% khi người nộp thuế còn đáp ứng điều kiện. Nếu số thuế phải nộp giảm đi, số thuế được giảm điều chỉnh theo, và phần nộp thừa (nếu có) xử lý theo pháp luật quản lý thuế.
Ba mẫu biểu nằm trong Phụ lục kèm Nghị định: Mẫu số 01 kèm tờ khai thuế TNCN của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; Mẫu số 02 kèm tờ khai thuế TNCN của tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay; Mẫu số 03 kèm tờ khai 01/CNKD hoặc 01/BĐS, dùng khi tổng doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng và phải nộp bổ sung số thuế đã giảm. Bạn có thể tải văn bản kèm phụ lục tại thư viện văn bản. Trường hợp phát sinh vướng mắc, Nghị định giao Bộ Tài chính hướng dẫn (Điều 5).
4. Vì sao chính sách này quan trọng với hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ?
- Ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng/năm bao trùm phần lớn hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ tại Việt Nam
- Giảm 30% trực tiếp trên số thuế phải nộp, áp dụng cho cả kỳ tính thuế 2026 và 2027
- Áp dụng liên tiếp 2 năm (2026-2027) thay vì chỉ 1 năm, giúp doanh nghiệp có thời gian phục hồi dài hơn
5. Những điều cần lưu ý khi áp dụng
- Doanh thu để xét điều kiện là doanh thu dự kiến/thực tế của chính năm 2026 hoặc 2027, không phải doanh thu năm liền trước — cần theo dõi sát doanh thu thực tế trong năm để xác định đúng mình có thuộc diện hay không
- Không nên hiểu nhầm "hộ kinh doanh/doanh nghiệp nào cũng được giảm 30%" — vẫn phải đáp ứng đúng điều kiện về doanh thu và loại hình theo quy định
- Doanh thu vượt 10 tỷ đồng trong năm thì mất ưu đãi của cả năm đó và phải nộp bổ sung phần thuế đã giảm, kèm khai điều chỉnh (xem mục 3)
Bài viết đã đối chiếu với bản gốc Nghị quyết số 43/2026/QH16 ngày 24/08/2026 của Quốc hội (hiệu lực từ 24/08/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế 2026, 2027) và bản gốc Nghị định 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026 của Chính phủ. Văn bản gốc của cả hai tải tại thư viện văn bản. Thông tin tham khảo chung, liên hệ chúng tôi để được tư vấn áp dụng cụ thể.
