Chủ doanh nghiệp không cần làm kế toán, nhưng cần đọc được vài con số quan trọng để biết công ty đang khỏe hay yếu. Bài viết hướng dẫn đọc bảy chỉ số cốt lõi từ báo cáo tài chính, mỗi chỉ số có công thức, ví dụ số và cách hiểu kết quả.
| Chỉ tiêu | Giá trị (đồng) |
|---|---|
| Doanh thu thuần | 10.000.000.000 |
| Giá vốn hàng bán | 7.500.000.000 |
| Chi phí bán hàng và quản lý | 1.700.000.000 |
| Lợi nhuận trước thuế | 800.000.000 |
| Lợi nhuận sau thuế (thuế 20%) | 640.000.000 |
| Tài sản ngắn hạn / Hàng tồn kho | 4.000.000.000 / 1.500.000.000 |
| Nợ ngắn hạn / Tổng nợ phải trả | 2.500.000.000 / 3.000.000.000 |
| Vốn chủ sở hữu | 3.000.000.000 |
| Phải thu bình quân / Hàng tồn kho bình quân | 1.200.000.000 / 1.250.000.000 |
Doanh thu cao chưa chắc lãi nhiều. Nếu biên lãi gộp giảm dần theo quý, hãy xem lại giá bán, giá nhập và cơ cấu chi phí.
Chỉ số hiện hành dưới 1 cho thấy tài sản ngắn hạn không đủ trả nợ ngắn hạn, cần theo dõi dòng tiền. Chỉ số nhanh quanh mức 1 là tương đối an toàn với doanh nghiệp thương mại.
Kỳ thu tiền dài hơn thời hạn bán chịu ghi trong hợp đồng nghĩa là khách đang chiếm dụng vốn của bạn. Hàng tồn kho quay chậm dần thường là dấu hiệu hàng ế hoặc nhập quá nhiều.
D/E trên 2 cho thấy doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào vay nợ, rủi ro tài chính tăng khi lãi suất tăng hoặc doanh thu giảm.
Nhiều doanh nghiệp có lợi nhuận nhưng cạn tiền vì phải thu tăng, hàng tồn kho dồn ứ hoặc trả nợ vay. Hãy theo dõi dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trên Báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Nếu lợi nhuận dương nhiều kỳ liên tiếp mà dòng tiền kinh doanh âm, cần rà soát công nợ và tồn kho.
Bạn có thể nhập số liệu vào công cụ phân tích báo cáo tài chính để tự động tính các nhóm chỉ số này. Cách lập báo cáo xem bài lập BCTC theo Thông tư 99/2025.
Bài viết mang tính hướng dẫn nghiệp vụ chung, hệ thống tài khoản và quy định có thể khác theo chế độ kế toán đơn vị áp dụng (Thông tư 99/2025, 200 hoặc 133). Liên hệ chúng tôi nếu bạn cần tư vấn cho trường hợp cụ thể.