Thông tư 58/2026/TT-BTC: Chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ

Doanh nghiệp siêu nhỏ phải ghi sổ kế toán thế nào, có bắt buộc kế toán trưởng không, có phải nộp báo cáo tài chính không? Các câu hỏi này được trả lời trong Thông tư 58/2026/TT-BTC ngày 25/5/2026 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Thông tư có hiệu lực từ 01/7/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày hoặc sau ngày 01/7/2026 và thay thế Thông tư 132/2018/TT-BTC. Bài này tóm tắt theo đúng bản gốc đăng trên Công báo số 323 ngày 11/6/2026.

1. Ai áp dụng Thông tư 58/2026?

• Doanh nghiệp siêu nhỏ, với tiêu chí xác định theo pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (xem bảng tiêu chí trong bài Miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập).
• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nếu có nhu cầu thì được lựa chọn áp dụng để làm kế toán (Điều 2 khoản 2); đã chọn thì phải áp dụng nhất quán trong một năm tài chính và chỉ đổi vào ngày bắt đầu kỳ kế toán năm tiếp theo.
• Doanh nghiệp siêu nhỏ cũng được chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu phù hợp hơn, cũng áp dụng nhất quán trong năm và chỉ đổi vào đầu kỳ kế toán năm sau (Điều 4 khoản 3).
• Nếu trong năm tài chính, doanh nghiệp không còn đủ tiêu chí siêu nhỏ thì vẫn được áp dụng thông tư này đến hết năm hiện tại, từ năm tài chính kế tiếp phải áp dụng chế độ kế toán phù hợp (Điều 4 khoản 2).

2. Tổ chức công tác kế toán (Điều 3)

• Người làm kế toán có thể là cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của người đại diện theo pháp luật, người đứng đầu, giám đốc hoặc tổng giám đốc và cấp phó của họ phụ trách tài chính - kế toán; hoặc người đang làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, người được giao thường xuyên mua, bán tài sản; hoặc thuê dịch vụ làm kế toán theo quy định của pháp luật.
• Không bắt buộc bố trí kế toán trưởng. Nếu bố trí phụ trách kế toán thay kế toán trưởng thì phụ trách kế toán được ký thay kế toán trưởng trên chứng từ, sổ kế toán, báo cáo tài chính.

3. Chọn bộ sổ theo phương pháp nộp thuế (Điều 4 đến Điều 8)

Doanh nghiệp căn cứ vào phương pháp nộp thuế GTGT và thuế TNDN để ghi sổ theo một trong bốn trường hợp sau. Khi chuyển đổi phương pháp nộp thuế thì áp dụng danh mục sổ phù hợp với phương pháp mới.

Chứng từ kế toán gồm hóa đơn, Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn và các chứng từ khác theo pháp luật kế toán, pháp luật thuế. Trường hợp doanh nghiệp dùng hóa đơn điện tử và được hệ thống thông tin của cơ quan thuế hỗ trợ xác định, thông báo số thuế GTGT, TNDN và các thuế khác phải nộp, doanh nghiệp dùng các mẫu sổ trong thông tư để theo dõi, đối chiếu với số thuế cơ quan thuế thông báo (Điều 4 khoản 6).

4. Sổ kế toán khác nên dùng khi cần (Điều 9)

Ngoài các sổ trên, tùy đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý, doanh nghiệp có thể dùng thêm: S4a-DNSN (sổ chi tiết thanh toán công nợ), S4b-DNSN (sổ tài sản cố định), S4c-DNSN (sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác: thuế TNCN, xuất nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt, tài nguyên, bảo vệ môi trường, sử dụng đất... không gồm GTGT, TNDN), S4d-DNSN (sổ theo dõi vốn chủ sở hữu). Thông tư cũng ban hành các mẫu chứng từ 01-TT, 02-TT, 01-VT, 02-VT. Doanh nghiệp được thiết kế thêm hoặc sửa đổi biểu mẫu chứng từ, sổ cho phù hợp, miễn là tuân thủ Điều 16 và khoản 1, 2, 3, 4 Điều 24 Luật Kế toán và phản ánh đầy đủ, kịp thời, trung thực, minh bạch tài sản và nguồn vốn (Điều 4 khoản 5).

5. Báo cáo tài chính (Điều 10)

Báo cáo tình hình tài chính (B01-DNSN) gọn hơn nhiều so với chế độ doanh nghiệp nhỏ và vừa: tài sản gồm tiền (mã 110), các khoản nợ phải thu (120), hàng tồn kho (130), tài sản cố định (140), tài sản khác (150), tổng cộng tài sản (200 = 110 + 120 + 130 + 140 + 150); nguồn vốn gồm nợ phải trả (300, gồm các khoản nợ phải trả 310 và thuế, các khoản phải nộp Nhà nước 320) và vốn chủ sở hữu (400, gồm vốn đầu tư 410, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 420, các quỹ 430); tổng nguồn vốn 500 = 300 + 400. Số liệu lấy từ các sổ chi tiết tiền, công nợ, vật tư hàng hóa, tài sản cố định, vốn chủ sở hữu.

6. Chuyển số dư từ Thông tư 132/2018 sang (Điều 11)

Doanh nghiệp đang áp dụng Thông tư 132/2018 chuyển số dư các tài khoản sang sổ mới, ví dụ:

Việc nên làm ngay

1. Xác định phương pháp nộp thuế của doanh nghiệp (GTGT theo khấu trừ hay tỷ lệ %, TNDN theo thu nhập tính thuế hay tỷ lệ %) để biết thuộc Điều 5, 6, 7 hay 8.
2. Chọn chế độ kế toán áp dụng từ năm tài chính bắt đầu ngày 01/7/2026 trở đi: chế độ siêu nhỏ này hoặc chế độ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đã chọn thì áp dụng nhất quán cả năm.
3. Chuyển số dư từ hệ thống cũ theo Điều 11 và chuẩn bị bộ sổ theo bảng ở mục 3.
4. Lập kế hoạch báo cáo tài chính: nếu nộp TNDN theo thu nhập tính thuế thì phải lập B01, B02 và nộp trong 90 ngày sau khi kết thúc kỳ kế toán năm.
5. Hộ kinh doanh muốn có sổ chuẩn thì có thể tham khảo công cụ sổ sách kế toán hộ kinh doanh trên website, và đối chiếu thêm bài Hộ kinh doanh cần lưu giữ sổ sách, chứng từ gì.

Bài viết tóm tắt Thông tư 58/2026/TT-BTC và mang tính hướng dẫn chung. Hãy đối chiếu bản gốc tại thư viện văn bản và văn bản hiện hành trước khi áp dụng. Liên hệ chúng tôi nếu bạn cần tư vấn cho trường hợp cụ thể.