Miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập

Doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập có được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) không, miễn bao lâu, và doanh nghiệp nào bị loại trừ? Câu trả lời nằm ở khoản 3 Điều 7 của Nghị định 20/2026/NĐ-CP ngày 15/01/2026, hướng dẫn Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Cục Thuế cũng vừa nhấn mạnh chính sách này trên trang thông tin (tin ngày 21/10/2026). Bài này đọc đúng theo điều khoản của nghị định.

1. Ai được miễn thuế TNDN 3 năm?

Theo khoản 3 Điều 7, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế TNDN trong 03 năm kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Thời gian miễn thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận.

Doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trước thời điểm Nghị quyết 198/2025/QH15 có hiệu lực mà còn thời gian áp dụng ưu đãi thì tiếp tục hưởng ưu đãi cho thời gian còn lại. Khoản 1 và khoản 3 Điều 7 được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025 (Điều 16 của nghị định).

2. Doanh nghiệp nào được coi là nhỏ và vừa?

Nghị định (Điều 3 khoản 2) dẫn chiếu Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và các văn bản hướng dẫn. Theo tổng hợp của Cục Thuế, tiêu chí như sau (điều kiện về lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm phải đáp ứng, đồng thời với doanh thu hoặc vốn):

Mỗi quy mô nhỏ và vừa là phần vượt trên quy mô liền trước (doanh nghiệp nhỏ không phải là siêu nhỏ; doanh nghiệp vừa không phải là siêu nhỏ hoặc nhỏ).

3. Những trường hợp không được hưởng (khoản 3 điểm b Điều 7)

1. Doanh nghiệp thành lập mới do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
2. Doanh nghiệp thành lập mới mà người "cũ" lập lại: người đại diện theo pháp luật (trừ trường hợp người đại diện không phải là thành viên góp vốn), thành viên hợp danh, hoặc người có số vốn góp cao nhất đã tham gia hoạt động kinh doanh với vai trò người đại diện theo pháp luật, thành viên hợp danh hoặc người có số vốn góp cao nhất trong công ty đang hoạt động, hoặc công ty đã giải thể nhưng chưa đủ 12 tháng tính từ lúc giải thể doanh nghiệp cũ đến lúc thành lập doanh nghiệp mới.
3. Một số khoản thu nhập thuộc khoản 3 Điều 18 Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 (xem mục 5).

Ba điều kiện cần cùng được đáp ứng: là doanh nghiệp nhỏ và vừa; đăng ký kinh doanh lần đầu; không thuộc diện bị loại trừ. Thiếu một điều kiện, ưu đãi không áp dụng.

4. Khi năm đầu hoạt động chưa đủ 12 tháng (khoản 5 Điều 7)

Trường hợp trong kỳ tính thuế đầu tiên, thời gian hoạt động được miễn thuế, giảm thuế dưới 12 tháng, doanh nghiệp được lựa chọn:

• hưởng miễn thuế, giảm thuế ngay từ kỳ tính thuế đầu tiên đó; hoặc
• đăng ký với cơ quan thuế thời gian bắt đầu được miễn thuế, giảm thuế từ kỳ tính thuế tiếp theo.

Đây là điểm quan trọng với doanh nghiệp thành lập vào cuối năm: nếu năm đầu chỉ hoạt động vài tháng, có thể cân nhắc lùi thời điểm bắt đầu hưởng. Việc lựa chọn cần đăng ký với cơ quan thuế.

Ví dụ minh họa

5. Thu nhập nào không được hưởng ưu đãi? (Điều 18 khoản 3 Luật TNDN)

Điểm b3 khoản 3 Điều 7 nghị định dẫn khoản 3 Điều 18 Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15. Khoản 3 Điều 18 Luật quy định các ưu đãi (kể cả thuế suất 15%, 17%) không áp dụng với, trong số đó:

• Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, quyền góp vốn; chuyển nhượng bất động sản (trừ thu nhập từ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội theo điểm s khoản 2 Điều 12); chuyển nhượng dự án đầu tư, quyền tham gia dự án đầu tư, quyền thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản; thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh ở ngoài Việt Nam.
• Thu nhập từ hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí, tài nguyên quý hiếm khác và hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản.
• Thu nhập từ sản xuất, kinh doanh trò chơi điện tử trên mạng; từ sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ một số dự án sản xuất, lắp ráp ô tô, máy bay, trực thăng, tàu lượn, du thuyền, lọc hóa dầu).

Điều 18 Luật còn có các điều kiện chung đối với ưu đãi thuế TNDN (ví dụ thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ và nộp thuế theo phương pháp kê khai; hạch toán riêng thu nhập được ưu đãi với thu nhập không được ưu đãi; nếu không đáp ứng điều kiện thì bị truy thu thuế và xử phạt). Điều kiện nào áp dụng cho ưu đãi miễn thuế 3 năm của doanh nghiệp bạn, nên hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp để chắc chắn.

6. Nhiều ưu đãi cùng lúc: chọn cái có lợi nhất

Khoản 4 Điều 7: trong cùng một thời gian, nếu doanh nghiệp vừa được hưởng miễn thuế, giảm thuế theo khoản 1 và khoản 3 Điều 7 vừa được hưởng miễn thuế, giảm thuế khác, doanh nghiệp được lựa chọn mức ưu đãi có lợi nhất và thực hiện ổn định, không thay đổi trong thời gian miễn thuế, giảm thuế. Khoản 6 Điều 16 nghị định cũng có nguyên tắc tương tự: nếu quy định khác ưu đãi hơn thì đối tượng được chọn mức có lợi nhất.

Về các mức thuế suất TNDN 15%, 17%, 20% theo doanh thu, xem Thuế TNDN 2026: 3 mức thuế suất theo doanh thu và Miễn thuế TNDN cho doanh nghiệp doanh thu thấp theo Luật 09/2026/QH16.

Gợi ý cho chủ doanh nghiệp, kế toán

1. Kiểm tra đủ ba điều kiện: quy mô doanh nghiệp nhỏ và vừa, đăng ký lần đầu, không thuộc diện loại trừ.
2. Lưu hồ sơ chứng minh quy mô (số lao động tham gia BHXH bình quân, doanh thu hoặc tổng nguồn vốn từng năm) và người đại diện, người góp vốn lớn nhất.
3. Tách riêng thu nhập có thể không được ưu đãi (chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng vốn...) trong sổ sách để dễ giải trình.
4. Doanh nghiệp lập vào cuối năm cân nhắc quyền lựa chọn thời điểm bắt đầu miễn thuế (khoản 5 Điều 7) và đăng ký kịp thời với cơ quan thuế.
5. Theo dõi hướng dẫn của cơ quan thuế về hồ sơ, thủ tục áp dụng; bài này không thay thế hướng dẫn đó.

Bài viết tóm tắt Nghị định 20/2026/NĐ-CP, Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 và mang tính hướng dẫn chung; ưu đãi còn phụ thuộc hồ sơ thực tế của từng doanh nghiệp. Hãy đối chiếu văn bản hiện hành và hỏi cơ quan thuế quản lý trước khi áp dụng. Liên hệ chúng tôi nếu bạn cần tư vấn cho trường hợp cụ thể.