Kế toán

Khấu hao tài sản cố định – Các phương pháp và cách hạch toán

✍️ Nguyễn Quyên 📅 25/05/2025 ⏱ 5 phút đọc ✓ Cập nhật lần cuối: 19/10/2026

Khấu hao tài sản cố định là việc phân bổ có hệ thống giá trị phải khấu hao của tài sản vào chi phí trong suốt thời gian sử dụng hữu ích. Chọn phương pháp nào, tính ra bao nhiêu và ghi nhận ở đâu đều ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và thuế TNDN. Bài viết giải thích từng phương pháp bằng ví dụ số liệu.

1. Điều kiện ghi nhận và thời điểm khấu hao

2. Phương pháp đường thẳng (phổ biến nhất)

Mức khấu hao hằng năm = Nguyên giá ÷ Thời gian sử dụng (năm)
Mức khấu hao tháng = Mức khấu hao năm ÷ 12

Ví dụ: mua ô tô tải nguyên giá 450.000.000 đồng, sử dụng 8 năm: khấu hao năm = 56.250.000 đồng; khấu hao tháng = 4.687.500 đồng.

3. Phương pháp số dư giảm dần có điều chỉnh

Áp dụng cho tài sản có hao mòn nhanh, thường là máy móc thiết bị công nghệ. Mức khấu hao năm = Giá trị còn lại × Tỷ lệ khấu hao nhanh, trong đó tỷ lệ khấu hao nhanh = tỷ lệ đường thẳng × hệ số điều chỉnh (1,5 nếu thời gian sử dụng đến 4 năm; 2 nếu trên 4 đến 6 năm; 2,5 nếu trên 6 năm). Những năm cuối, khi mức khấu hao theo phương pháp này thấp hơn mức chia đều giá trị còn lại cho số năm còn lại thì chuyển sang chia đều.

Ví dụ: thiết bị nguyên giá 120.000.000 đồng, sử dụng 5 năm. Tỷ lệ đường thẳng 20%, hệ số 2 nên tỷ lệ khấu hao nhanh 40%.
Năm 1: 120.000.000 × 40% = 48.000.000 (còn lại 72.000.000)
Năm 2: 72.000.000 × 40% = 28.800.000 (còn lại 43.200.000)
Năm 3: 43.200.000 × 40% = 17.280.000 (còn lại 25.920.000)
Năm 4 và 5: 25.920.000 ÷ 2 = 12.960.000 mỗi năm (vì 25.920.000 × 40% = 10.368.000 thấp hơn mức chia đều).

4. Phương pháp theo số lượng, khối lượng sản phẩm

Dùng cho máy móc xác định được tổng sản lượng theo công suất thiết kế. Mức khấu hao tháng = Số lượng sản phẩm sản xuất trong tháng × Mức khấu hao bình quân trên một đơn vị sản phẩm. Ví dụ: máy nguyên giá 600.000.000 đồng, công suất thiết kế 1.200.000 sản phẩm: mức khấu hao 500 đồng/sản phẩm; tháng sản xuất 15.000 sản phẩm thì khấu hao 7.500.000 đồng. Theo quy định hiện hành, phương pháp này chỉ áp dụng khi tài sản trực tiếp tham gia sản xuất, xác định được tổng sản lượng và công suất sử dụng thực tế bình quân năm không thấp hơn 100% công suất thiết kế.

5. Hạch toán

Trích khấu hao hằng tháng: Nợ TK 627 (bộ phận sản xuất), 641 (bán hàng), 642 (quản lý) / Có TK 214 (hao mòn TSCĐ)

Khi thanh lý hoặc nhượng bán, xử lý phần giá trị còn lại theo bài hạch toán thanh lý, nhượng bán TSCĐ. Bạn có thể dùng file Bảng tính khấu hao TSCĐ (Excel) để tự động lập bảng khấu hao 12 tháng và bút toán tổng hợp.

6. Lưu ý về thuế TNDN

Bài viết mang tính hướng dẫn nghiệp vụ chung, hệ thống tài khoản và quy định có thể khác theo chế độ kế toán đơn vị áp dụng (Thông tư 99/2025, 200 hoặc 133). Liên hệ chúng tôi nếu bạn cần tư vấn cho trường hợp cụ thể.

NQ
Tác giả
Nguyễn Quyên

Giảng viên chuyên ngành Tài chính – Kế toán tại Đại học Đông Á và Cao đẳng Công thương (Buôn Ma Thuột), hơn 15 năm kinh nghiệm làm và giảng dạy kế toán thuế. Xem thêm · Facebook · TikTok

Nguồn tra cứu văn bản chính thức: Tổng cục Thuế · Cổng thuế điện tử · Bộ Tài chính · Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật · Bảng tra cứu văn bản hiện hành. Quy định thuế, kế toán có thể thay đổi, bạn nên đối chiếu văn bản đang có hiệu lực trước khi áp dụng.
🎁 Bạn làm kế toán, freelancer hay content creator? Tham gia ACCESSTRADE – nền tảng tiếp thị liên kết uy tín, kiếm thêm thu nhập online. Đăng ký ngay → 📱 Chủ shop, doanh nghiệp muốn chạy quảng cáo Zalo? Tạo tài khoản Zalo Ads ngay hôm nay – tiếp cận khách hàng gần bạn, dễ thiết lập, chi phí linh hoạt. Tạo tài khoản →

Bài viết liên quan

Định khoản các nghiệp vụ ngân hàng – Tiền gửi, vay, lãi vay
20/05/2025
Định khoản mua hàng hóa, nguyên vật liệu – Đầy đủ các trường hợp
01/06/2025
Hạch toán chiết khấu thương mại, giảm giá, hàng bán trả lại (TK 521)
12/10/2026
Hộ kinh doanh tạm nộp thuế TNCN theo phương pháp đơn giản: công thức, quyết toán và việc chờ nâng ngưỡng 3 tỷ lên 10 tỷ
09/11/2026
Hạch toán tạm ứng và thanh toán tạm ứng (TK 141): Quy trình và lỗi hay gặp
12/10/2026
Hạch toán chi phí không có hóa đơn: Làm sao cho đúng và không bị loại thuế
28/09/2026
← Quay lại danh sách bài viết
Zalo 📞