Khấu hao tài sản cố định là việc phân bổ có hệ thống giá trị phải khấu hao của tài sản vào chi phí trong suốt thời gian sử dụng hữu ích. Chọn phương pháp nào, tính ra bao nhiêu và ghi nhận ở đâu đều ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và thuế TNDN. Bài viết giải thích từng phương pháp bằng ví dụ số liệu.
Ví dụ: mua ô tô tải nguyên giá 450.000.000 đồng, sử dụng 8 năm: khấu hao năm = 56.250.000 đồng; khấu hao tháng = 4.687.500 đồng.
Áp dụng cho tài sản có hao mòn nhanh, thường là máy móc thiết bị công nghệ. Mức khấu hao năm = Giá trị còn lại × Tỷ lệ khấu hao nhanh, trong đó tỷ lệ khấu hao nhanh = tỷ lệ đường thẳng × hệ số điều chỉnh (1,5 nếu thời gian sử dụng đến 4 năm; 2 nếu trên 4 đến 6 năm; 2,5 nếu trên 6 năm). Những năm cuối, khi mức khấu hao theo phương pháp này thấp hơn mức chia đều giá trị còn lại cho số năm còn lại thì chuyển sang chia đều.
Dùng cho máy móc xác định được tổng sản lượng theo công suất thiết kế. Mức khấu hao tháng = Số lượng sản phẩm sản xuất trong tháng × Mức khấu hao bình quân trên một đơn vị sản phẩm. Ví dụ: máy nguyên giá 600.000.000 đồng, công suất thiết kế 1.200.000 sản phẩm: mức khấu hao 500 đồng/sản phẩm; tháng sản xuất 15.000 sản phẩm thì khấu hao 7.500.000 đồng. Theo quy định hiện hành, phương pháp này chỉ áp dụng khi tài sản trực tiếp tham gia sản xuất, xác định được tổng sản lượng và công suất sử dụng thực tế bình quân năm không thấp hơn 100% công suất thiết kế.
Khi thanh lý hoặc nhượng bán, xử lý phần giá trị còn lại theo bài hạch toán thanh lý, nhượng bán TSCĐ. Bạn có thể dùng file Bảng tính khấu hao TSCĐ (Excel) để tự động lập bảng khấu hao 12 tháng và bút toán tổng hợp.
Bài viết mang tính hướng dẫn nghiệp vụ chung, hệ thống tài khoản và quy định có thể khác theo chế độ kế toán đơn vị áp dụng (Thông tư 99/2025, 200 hoặc 133). Liên hệ chúng tôi nếu bạn cần tư vấn cho trường hợp cụ thể.