Ngày 11/11/2026, Cục Thuế ban hành Công văn 8638/CT-QLNT trả lời Thuế thành phố Cần Thơ về danh mục bệnh hiểm nghèo. Kết luận ngắn gọn nhưng ảnh hưởng đến nhiều người nộp thuế: danh mục bệnh hiểm nghèo ban hành kèm Công văn 6383/BTC-TCT ngày 18/5/2015 của Bộ Tài chính không còn hiệu lực áp dụng để xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Bài này giải thích bối cảnh, nội dung công văn và việc người nộp thuế, kế toán nên làm.

Điểm dễ hiểu nhầm là công văn không ban hành một danh mục bệnh hiểm nghèo thay thế dùng cho thuế TNCN. Cục Thuế chỉ nêu thông tin từ Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế): hiện có nhiều văn bản quy định danh mục bệnh hiểm nghèo, nhưng phạm vi và mục đích áp dụng khác nhau. Bảy văn bản được nêu tên:
| Văn bản | Phạm vi nêu trong công văn |
|---|---|
| Nghị định 93/2021/NĐ-CP | Vận động, tiếp nhận, phân phối, sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ người bệnh hiểm nghèo |
| Thông tư 50/2024/TT-BYT (31/12/2024) | Danh mục bệnh hiểm nghèo cho hoạt động vận động, tiếp nhận, phân phối, sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ bệnh nhân |
| Thông tư 01/2025/TT-BYT (01/01/2025) | Hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế |
| Nghị định 134/2016/NĐ-CP | Chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu |
| Nghị định 140/2021/NĐ-CP | Chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc |
| Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP | Hướng dẫn áp dụng Điều 65 Bộ luật Hình sự về án treo |
| Thông tư 26/2014/TT-BQP | Danh mục bệnh hiểm nghèo, bệnh cần chữa trị dài ngày để thực hiện chế độ, chính sách trong quân đội |
Nói cách khác, mỗi danh mục phục vụ một mục đích riêng; không có danh mục nào được công văn xác nhận là "danh mục dùng cho thuế TNCN".
Trước đây, nhiều cơ quan, doanh nghiệp và cá nhân tra danh mục bệnh hiểm nghèo của Bộ Tài chính năm 2015 khi cần xác định trường hợp có liên quan đến nghĩa vụ thuế TNCN. Công văn 8638 cho thấy cơ quan thuế không còn coi danh mục năm 2015 là căn cứ. Hệ quả thực tế:
Công văn có áp dụng ngay cho mọi người nộp thuế không? Công văn là ý kiến trả lời Thuế thành phố Cần Thơ, nhưng thể hiện quan điểm của Cục Thuế nên cơ quan thuế các địa phương sẽ tham khảo. Hãy xem đây là tín hiệu để rà soát hồ sơ, không phải căn cứ để tự suy ra miễn hay giảm thuế.
Có danh mục nào của Bộ Y tế dùng được không? Công văn liệt kê các danh mục theo mục đích riêng (hỗ trợ đóng góp tự nguyện, bảo hiểm y tế, quân đội…). Việc có áp dụng cho thuế TNCN hay không phải căn cứ quy định thuế, không tự suy từ tên "bệnh hiểm nghèo".
Tôi tra văn bản gốc ở đâu? Văn bản được đăng trên cổng thông tin của Cục Thuế; bản tóm tắt có tại trang Văn bản pháp luật.
Bài viết tổng hợp theo nội dung Công văn 8638/CT-QLNT và các văn bản nêu trong công văn; không thay thế tư vấn pháp lý hay hướng dẫn của cơ quan thuế quản lý trực tiếp.