Thuế

Công văn 8638/CT-QLNT: danh mục bệnh hiểm nghèo năm 2015 không còn hiệu lực khi xác định thuế TNCN

✍️ Nguyễn Quyên 📅 16/11/2026 ⏱ 8 phút đọc
Công văn 8638/CT-QLNT: danh mục bệnh hiểm nghèo năm 2015 không còn hiệu lực khi xác định thuế TNCN

Ngày 11/11/2026, Cục Thuế ban hành Công văn 8638/CT-QLNT trả lời Thuế thành phố Cần Thơ về danh mục bệnh hiểm nghèo. Kết luận ngắn gọn nhưng ảnh hưởng đến nhiều người nộp thuế: danh mục bệnh hiểm nghèo ban hành kèm Công văn 6383/BTC-TCT ngày 18/5/2015 của Bộ Tài chính không còn hiệu lực áp dụng để xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Bài này giải thích bối cảnh, nội dung công văn và việc người nộp thuế, kế toán nên làm.

Công văn 8638/CT-QLNT về danh mục bệnh hiểm nghèo khi xác định nghĩa vụ thuế TNCN

1. Công văn 8638/CT-QLNT nói gì?

2. Công văn không đưa ra danh mục mới

Điểm dễ hiểu nhầm là công văn không ban hành một danh mục bệnh hiểm nghèo thay thế dùng cho thuế TNCN. Cục Thuế chỉ nêu thông tin từ Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế): hiện có nhiều văn bản quy định danh mục bệnh hiểm nghèo, nhưng phạm vi và mục đích áp dụng khác nhau. Bảy văn bản được nêu tên:

Văn bảnPhạm vi nêu trong công văn
Nghị định 93/2021/NĐ-CPVận động, tiếp nhận, phân phối, sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ người bệnh hiểm nghèo
Thông tư 50/2024/TT-BYT (31/12/2024)Danh mục bệnh hiểm nghèo cho hoạt động vận động, tiếp nhận, phân phối, sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ bệnh nhân
Thông tư 01/2025/TT-BYT (01/01/2025)Hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế
Nghị định 134/2016/NĐ-CPChi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
Nghị định 140/2021/NĐ-CPChế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc
Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTPHướng dẫn áp dụng Điều 65 Bộ luật Hình sự về án treo
Thông tư 26/2014/TT-BQPDanh mục bệnh hiểm nghèo, bệnh cần chữa trị dài ngày để thực hiện chế độ, chính sách trong quân đội

Nói cách khác, mỗi danh mục phục vụ một mục đích riêng; không có danh mục nào được công văn xác nhận là "danh mục dùng cho thuế TNCN".

3. Vì sao điều này quan trọng với thuế TNCN?

Trước đây, nhiều cơ quan, doanh nghiệp và cá nhân tra danh mục bệnh hiểm nghèo của Bộ Tài chính năm 2015 khi cần xác định trường hợp có liên quan đến nghĩa vụ thuế TNCN. Công văn 8638 cho thấy cơ quan thuế không còn coi danh mục năm 2015 là căn cứ. Hệ quả thực tế:

Lưu ý quan trọng: đây là công văn trả lời một trường hợp cụ thể gửi Thuế thành phố Cần Thơ, không phải văn bản quy phạm pháp luật. Nội dung mang tính hướng dẫn thống nhất cách hiểu và áp dụng, nên cần đọc cùng văn bản gốc và các điều luật được viện dẫn.

4. Danh sách việc nên làm

  1. Rà lại tài liệu nội bộ: quy chế, hướng dẫn kế toán hoặc bảng tra cứu đang dẫn danh mục năm 2015 để xác định nghĩa vụ thuế TNCN.
  2. Đọc các điều được viện dẫn: khoản 3 Điều 29 Luật 109/2025/QH15 và khoản 4 Điều 8, khoản 1 Điều 40, khoản 2 Điều 69 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, để biết trường hợp nào của đơn vị bạn có liên quan.
  3. Lưu hồ sơ theo thực tế: với từng cá nhân, giữ chứng từ y tế và giấy tờ liên quan; không chỉ dựa vào tên bệnh.
  4. Hỏi cơ quan thuế khi chưa chắc: gửi câu hỏi kèm hồ sơ cụ thể cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

5. Câu hỏi thường gặp

Công văn có áp dụng ngay cho mọi người nộp thuế không? Công văn là ý kiến trả lời Thuế thành phố Cần Thơ, nhưng thể hiện quan điểm của Cục Thuế nên cơ quan thuế các địa phương sẽ tham khảo. Hãy xem đây là tín hiệu để rà soát hồ sơ, không phải căn cứ để tự suy ra miễn hay giảm thuế.

Có danh mục nào của Bộ Y tế dùng được không? Công văn liệt kê các danh mục theo mục đích riêng (hỗ trợ đóng góp tự nguyện, bảo hiểm y tế, quân đội…). Việc có áp dụng cho thuế TNCN hay không phải căn cứ quy định thuế, không tự suy từ tên "bệnh hiểm nghèo".

Tôi tra văn bản gốc ở đâu? Văn bản được đăng trên cổng thông tin của Cục Thuế; bản tóm tắt có tại trang Văn bản pháp luật.

Lưu ý

Bài viết tổng hợp theo nội dung Công văn 8638/CT-QLNT và các văn bản nêu trong công văn; không thay thế tư vấn pháp lý hay hướng dẫn của cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

NQ
Tác giả
Nguyễn Quyên

Giảng viên chuyên ngành Tài chính – Kế toán tại Đại học Đông Á và Cao đẳng Công thương (Buôn Ma Thuột), hơn 15 năm kinh nghiệm làm và giảng dạy kế toán thuế. Xem thêm · Facebook · TikTok

Nguồn tra cứu văn bản chính thức: Tổng cục Thuế · Cổng thuế điện tử · Bộ Tài chính · Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật · Bảng tra cứu văn bản hiện hành. Quy định thuế, kế toán có thể thay đổi, bạn nên đối chiếu văn bản đang có hiệu lực trước khi áp dụng.
🎁 Bạn làm kế toán, freelancer hay content creator? Tham gia ACCESSTRADE – nền tảng tiếp thị liên kết uy tín, kiếm thêm thu nhập online. Đăng ký ngay → 📱 Chủ shop, doanh nghiệp muốn chạy quảng cáo Zalo? Tạo tài khoản Zalo Ads ngay hôm nay – tiếp cận khách hàng gần bạn, dễ thiết lập, chi phí linh hoạt. Tạo tài khoản →

Bài viết liên quan

Bán nhà, đất: khi nào được miễn thuế TNCN? Điều kiện nhà đất duy nhất theo Công văn 8472/CT-QLNT
16/11/2026
Hộ kinh doanh tạm nộp thuế TNCN theo phương pháp đơn giản: công thức, quyết toán và việc chờ nâng ngưỡng 3 tỷ lên 10 tỷ
09/11/2026
Giảm thuế GTGT: cách tra mã sản phẩm để biết hàng hóa có được giảm (Công văn 7888/CT-QLNT)
16/11/2026
Lương vắt tháng: Cách xác định đúng kỳ tính thuế TNCN và đối chiếu TK 334
22/09/2026
Công văn 6810/CT-QLNT: Tỷ giá xuất hóa đơn khi giao dịch ngoại tệ
16/09/2026
Công văn 6936/CT-QLTT: Hoàn thuế GTGT chỉ xử lý phần có rủi ro
05/10/2026
← Quay lại danh sách bài viết
Zalo 📞