Doanh nghiệp bán hàng hóa thường gặp câu hỏi: mặt hàng của tôi có thuộc nhóm không được giảm thuế GTGT hay không? Công văn 7888/CT-QLNT ngày 21/10/2026 của Cục Thuế trả lời Thuế tỉnh Tuyên Quang đưa ra một cách làm cụ thể: tra mã sản phẩm theo Hệ thống ngành sản phẩm Việt Nam, rồi đối chiếu với danh mục loại trừ. Bài này mô tả từng bước, và nêu thêm Công văn 7839/CT-QLNT về doanh nghiệp chế xuất.

1. Tình huống trong công văn 7888/CT-QLNT
Thuế tỉnh Tuyên Quang hỏi (Công văn 2593/TQU-QLDN1 ngày 10/9/2026) về thuế GTGT của một công ty sản xuất mũi khoan xoay cầu. Cục Thuế hướng dẫn nguyên tắc rồi áp dụng vào mặt hàng cụ thể, dựa trên ý kiến của Cục Thống kê.
2. Cách làm: 4 bước
- Xác định mặt hàng, dịch vụ mà doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh.
- Tra mã sản phẩm trong Hệ thống ngành sản phẩm Việt Nam (Quyết định 32/2026/QĐ-TTg ngày 29/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ). Nếu chưa chắc, hỏi cơ quan thống kê, như Thuế tỉnh Tuyên Quang đã làm qua Cục Thuế.
- Đối chiếu mã đó với các nhóm loại trừ tại khoản 1 Điều 1 và Danh mục hàng hóa, dịch vụ không được giảm thuế tại Phụ lục I, II Nghị định 174/2025/NĐ-CP.
- Kết luận: mã không nằm trong danh mục loại trừ thì thuộc đối tượng được giảm thuế GTGT.
3. Kết quả với mũi khoan xoay cầu
Theo Công văn 3043/CTK-CSCL ngày 13/10/2026 của Cục Thống kê (được Cục Thuế dẫn lại), sản phẩm mũi khoan xoay cầu thuộc mã 259303: Dụng cụ cầm tay. Đối chiếu Phụ lục I và II Nghị định 174/2025/NĐ-CP, mã 259303 không thuộc danh mục loại trừ, nên mặt hàng này được giảm thuế GTGT. Cục Thuế đề nghị Thuế tỉnh Tuyên Quang căn cứ quy định và thực tế sản phẩm bán ra của công ty để hướng dẫn.
Điều cần nhớ: kết luận trên áp dụng cho mặt hàng và mã sản phẩm trong công văn. Mặt hàng khác phải tra mã riêng. Hai sản phẩm có tên gần giống nhau vẫn có thể có mã khác nhau, và công văn là ý kiến trả lời trường hợp cụ thể, không phải văn bản quy phạm pháp luật.
4. Việc kế toán nên chuẩn bị
- Bảng đối chiếu hàng hóa - mã sản phẩm: lập một bảng gồm tên hàng hóa, mã sản phẩm, kết quả đối chiếu (được giảm / thuộc danh mục loại trừ) và nguồn tra cứu.
- Lưu căn cứ tra mã: trang tra cứu, văn bản xác nhận của cơ quan thống kê (nếu có) để giải trình khi bị kiểm tra.
- Nhất quán với hóa đơn: mô tả hàng hóa trên hóa đơn nên khớp với tên sản phẩm đã tra để tránh tranh luận về bản chất mặt hàng.
- Cập nhật khi quy định đổi: theo dõi hiệu lực và phạm vi giảm thuế của Nghị định 174/2025/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi.
5. Công văn 7839/CT-QLNT: doanh nghiệp chế xuất và hóa đơn
Cùng thời gian, Công văn 7839/CT-QLNT ngày 20/10/2026 (trả lời Thuế thành phố Quảng Ninh) hướng dẫn một tình huống khác:
- Doanh nghiệp chế xuất được hưởng chính sách thuế của khu phi thuế quan kể từ thời điểm mục tiêu đầu tư thành lập doanh nghiệp chế xuất được ghi tại Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (hoặc bản điều chỉnh, hoặc Giấy xác nhận đăng ký doanh nghiệp chế xuất).
- Nếu doanh nghiệp đang trong giai đoạn đầu tư nhưng chấm dứt dự án, chưa được xác nhận đáp ứng điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan thì không được hưởng chính sách này.
- Khi đó, quan hệ mua bán với nhà cung cấp nội địa được xác định như giữa các doanh nghiệp nội địa; nhà cung cấp điều chỉnh, thay thế hóa đơn điện tử đã lập theo Thông tư 91/2026/TT-BTC.
Công văn dẫn ý kiến của Cục Hải quan về trường hợp cụ thể của một công ty tại Quảng Ninh, vì vậy chỉ nên tham khảo cách lập luận, không áp dụng nguyên văn cho doanh nghiệp khác.
Lưu ý
Bài viết tổng hợp theo nội dung hai công văn 7888/CT-QLNT và 7839/CT-QLNT; mỗi công văn là ý kiến cho trường hợp cụ thể. Tóm tắt có tại trang Văn bản pháp luật (7888) và (7839). Hãy đối chiếu văn bản gốc và hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước khi áp dụng.