Khai thuế GTGT theo Thông tư 89/2026: Kỳ tính thuế, mẫu tờ khai, nơi nộp

Từ 01/7/2026, việc khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) được hướng dẫn chi tiết tại Thông tư 89/2026/TT-BTC (quy định chi tiết Luật Quản lý thuế và Nghị định 252/2026/NĐ-CP). Bài viết tổng hợp quy trình khai thuế GTGT: kỳ tính thuế, điều kiện chọn kỳ, nơi nộp và các mẫu tờ khai áp dụng.

1. Kỳ tính thuế: Tháng hay Quý?

Nguyên tắc mặc định là khai theo tháng. Tuy nhiên, doanh nghiệp được lựa chọn khai theo quý nếu:

• Tổng doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống (doanh thu này được xác định dựa trên tổng doanh thu trên các tờ khai GTGT các kỳ trong năm dương lịch, bao gồm cả doanh thu của đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh nếu khai tập trung)
• Doanh nghiệp mới thành lập được lựa chọn khai theo quý ngay từ đầu; sau khi hoạt động đủ 12 tháng, căn cứ doanh thu năm liền kề để xác định tiếp tục khai tháng hay quý

Lưu ý quan trọng: doanh nghiệp đang khai theo tháng, nếu đủ điều kiện và muốn chuyển sang khai quý, phải gửi Văn bản đề nghị thay đổi kỳ tính thuế (mẫu 01/ĐK-TĐKTT) cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp chậm nhất ngày 31/01 của năm bắt đầu áp dụng. Kỳ tính thuế đã chọn (tháng hoặc quý) phải giữ ổn định trọn năm dương lịch, không được đổi qua lại giữa năm.

Nếu tự phát hiện hoặc bị cơ quan thuế phát hiện không đủ điều kiện khai quý, phải chuyển về khai tháng từ tháng đầu quý tiếp theo và nộp lại hồ sơ các tháng trước đó — nhưng được miễn phạt chậm nộp hồ sơ đối với các kỳ phải nộp lại do đổi kỳ tính thuế.

2. Trường hợp khai theo từng lần phát sinh

Một số trường hợp không khai theo kỳ tháng/quý thông thường mà khai ngay khi phát sinh giao dịch, bao gồm:

• Người nộp thuế áp dụng phương pháp trực tiếp có phát sinh chuyển nhượng bất động sản
• Hoạt động xây dựng (phương pháp khấu trừ) có công trình giá trị từ 1 tỷ đồng trở lên tại địa bàn tỉnh khác nơi đặt trụ sở chính (trừ xây dựng trong khu phi thuế quan, tư vấn, khảo sát, thiết kế, kế toán, bảo hiểm)
• Chuyển nhượng bất động sản tại tỉnh khác nơi đặt trụ sở chính
• Trường hợp đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh

Nếu trong tháng phát sinh nhiều lần các trường hợp trên, được gộp khai theo tháng thay vì khai riêng từng lần.

3. Mẫu tờ khai áp dụng

Doanh nghiệp áp dụng phương pháp tính trực tiếp trên GTGT hoặc trực tiếp trên doanh thu sử dụng mẫu tờ khai tương ứng riêng theo phụ lục ban hành kèm Thông tư.

4. Nơi nộp hồ sơ khai thuế

Nguyên tắc chung: nộp tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Một số trường hợp đặc biệt phải khai riêng tại cơ quan thuế nơi phát sinh hoạt động:

• Chuyển nhượng bất động sản dự án đầu tư hạ tầng — khai tại nơi có bất động sản
• Nhà máy sản xuất điện — khai tại nơi có nhà máy
• Dự án đầu tư có nhu cầu hoàn thuế — khai riêng tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp (hoặc Thuế tỉnh nơi có dự án nếu người nộp thuế do Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn/thương mại điện tử quản lý)
• Đơn vị phụ thuộc có con dấu, tài khoản ngân hàng riêng, tự xuất hóa đơn và có nhu cầu kê khai riêng — được khai, nộp thuế tại cơ quan thuế quản lý đơn vị phụ thuộc

5. Khi nào phải lập hồ sơ khai thuế riêng (không gộp chung)?

Doanh nghiệp có nhiều hoạt động kinh doanh thông thường khai chung 1 hồ sơ, trừ các trường hợp bắt buộc tách riêng:

• Hoạt động xổ số kiến thiết, xổ số điện toán
• Mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý
• Khai thác dầu khí
• Khoản thu hộ do cơ quan nhà nước giao
• Từng dự án đầu tư riêng biệt (nếu có nhu cầu hoàn thuế)

6. Lưu ý về hoạt động đại lý

Đây là điểm nhiều đơn vị làm đại lý hay nhầm lẫn:

• Đại lý bán/mua đúng giá hưởng hoa hồng: chỉ khai thuế GTGT trên doanh thu hoa hồng được hưởng, không khai trên giá trị hàng hóa bán/mua hộ
• Các hình thức đại lý khác: phải khai thuế GTGT trên cả hàng hóa/dịch vụ bán đại lý lẫn thù lao đại lý được hưởng

Bài viết dựa trên Thông tư 89/2026/TT-BTC, Điều 19 (hiệu lực từ 01/7/2026). Đây là nội dung tổng quan về quy trình, thời hạn và mẫu tờ khai áp dụng — không thay thế việc tra cứu chi tiết từng chỉ tiêu trên mẫu biểu chính thức khi thực hiện kê khai. Liên hệ chúng tôi nếu bạn cần hỗ trợ kê khai cụ thể.