Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết không chỉ đơn thuần thay tên gọi cho Nghị định 132/2020/NĐ-CP cũ — nhiều ngưỡng quan trọng đã được nâng lên đáng kể, giúp phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ được miễn bớt thủ tục. Bài viết này tổng hợp các điểm thay đổi so với quy định cũ (bổ sung cho bài viết trước về khái niệm giao dịch liên kết).
Trước đây, quan hệ liên kết qua kênh vốn vay chủ yếu xét đến "vay/cho vay". Nghị định 255/2026 bổ sung thêm cả giao dịch mượn, cho mượn tài sản, vốn vào nhóm tiêu chí xác định 2 doanh nghiệp có quan hệ liên kết — thu hẹp kẽ hở mà trước đây một số doanh nghiệp có thể lách bằng cách gọi tên giao dịch khác đi để né tiêu chí "vay/cho vay" thông thường.
Đây là thay đổi đáng chú ý nhất: ngưỡng doanh thu để được áp dụng miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (theo phương pháp tỷ suất lợi nhuận thuần tối thiểu, không có giao dịch tài sản vô hình) được nâng từ 200 tỷ đồng lên 500 tỷ đồng. Nói cách khác, nhiều doanh nghiệp có doanh thu 200-500 tỷ đồng/năm trước đây phải lập hồ sơ đầy đủ, nay có thể được miễn nếu đáp ứng tỷ suất lợi nhuận thuần tối thiểu theo lĩnh vực (phân phối ≥5%, sản xuất ≥10%, gia công ≥15%).
Với các tập đoàn đa quốc gia có công ty mẹ tối cao tại Việt Nam, nghĩa vụ lập Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (Country-by-Country Report) áp dụng khi tổng doanh thu hợp nhất toàn cầu đạt ngưỡng quy định — Nghị định 255/2026 chuyển ngưỡng này sang mốc 750 triệu Euro, thống nhất với chuẩn quốc tế BEPS mà nhiều quốc gia đang áp dụng, giúp việc đối chiếu, trao đổi thông tin CbCR với cơ quan thuế nước ngoài thuận lợi hơn.
Trước đây một số nghĩa vụ thông báo liên quan đến giao dịch liên kết (như thông báo công ty mẹ tối cao, thông báo tham gia lập CbCR...) phải thực hiện định kỳ hàng năm. Nghị định mới cho phép thông báo một lần (trừ khi có thay đổi thông tin), giảm đáng kể gánh nặng thủ tục hành chính lặp lại cho doanh nghiệp thuộc diện phải báo cáo.
Khi phân tích, so sánh để xác định giá giao dịch liên kết, doanh nghiệp và cơ quan thuế đều phải dựa vào các nguồn dữ liệu tham chiếu (giá thị trường chứng khoán, cơ sở dữ liệu thương mại, cơ sở dữ liệu quản lý thuế...). Nghị định 255/2026 điều chỉnh lại thứ tự ưu tiên sử dụng các nguồn này, ưu tiên dữ liệu công khai minh bạch (giao dịch nội bộ của chính doanh nghiệp, dữ liệu công bố công khai) trước khi dùng đến cơ sở dữ liệu thương mại trả phí hoặc dữ liệu quản lý thuế nội bộ.
Đây là điểm mới mang tính hỗ trợ: Nghị định bổ sung cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện rà soát, điều chỉnh giá giao dịch liên kết phù hợp nguyên tắc giao dịch độc lập trước khi bị thanh tra, kiểm tra — tương tự tinh thần "tự giác khai bổ sung được giảm nhẹ xử phạt" đã áp dụng trong Luật Quản lý thuế nói chung, nay được cụ thể hóa riêng cho mảng giao dịch liên kết.
Nếu doanh nghiệp bạn có doanh thu trong khoảng 200-500 tỷ đồng/năm và trước đây thuộc diện phải lập đầy đủ Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết, nên rà soát lại ngay xem có đủ điều kiện áp dụng ngưỡng miễn mới hay không — có thể giúp tiết kiệm đáng kể chi phí thuê tư vấn lập hồ sơ mỗi năm.
👉 Xem thêm: Giao dịch liên kết là gì? Doanh nghiệp gia đình cũng có thể thuộc diện này (khái niệm cơ bản, trần lãi vay 30% EBITDA)
Bài viết tổng hợp dựa trên Nghị định 255/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2026, thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP). Thông tin tham khảo chung — liên hệ chúng tôi để được rà soát cụ thể cho doanh nghiệp của bạn.