Thuế GTGT 2026: Đối tượng chịu thuế, 3 mức thuế suất và cách tính

Thuế giá trị gia tăng (GTGT) là loại thuế gián thu phổ biến nhất mà doanh nghiệp và hộ kinh doanh phải nắm rõ. Bài viết tổng hợp những điểm cốt lõi theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 (hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 114/VBHN-VPQH ngày 20/5/2026, đã qua nhiều lần sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15, Luật 149/2025/QH15, Luật 09/2026/QH16).

1. Đối tượng chịu thuế và không chịu thuế

Theo Điều 3, tất cả hàng hóa, dịch vụ dùng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng tại Việt Nam đều là đối tượng chịu thuế GTGT, trừ 27 nhóm được liệt kê tại Điều 5 không chịu thuế, trong đó đáng chú ý:

• Sản phẩm nông nghiệp, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường do người sản xuất trực tiếp bán ra
• Dịch vụ y tế, dạy học/dạy nghề, dịch vụ tang lễ
• Chuyển quyền sử dụng đất; dịch vụ tài chính, tín dụng, chứng khoán, chuyển nhượng vốn
• Bảo hiểm nhân thọ, sức khỏe và các bảo hiểm liên quan đến con người
• Hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ mức quy định của Chính phủ trở xuống (hiện là 1 tỷ đồng/năm) — đây chính là ngưỡng miễn thuế GTGT cho hộ kinh doanh nhỏ mà nhiều người quan tâm

Lưu ý quan trọng: hàng hóa, dịch vụ thuộc diện không chịu thuế thì không được khấu trừ, không được hoàn thuế GTGT đầu vào (trừ trường hợp áp dụng thuế suất 0%).

2. Ba mức thuế suất GTGT

Nếu cơ sở kinh doanh nhiều loại hàng hóa dịch vụ có mức thuế suất khác nhau mà không tách riêng được, phải tính và nộp thuế theo mức thuế suất cao nhất trong số các loại hàng hóa, dịch vụ đang kinh doanh.

3. Hai phương pháp tính thuế

• Phương pháp khấu trừ thuế: Số thuế phải nộp = Thuế GTGT đầu ra − Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. Áp dụng cho doanh nghiệp có đầy đủ sổ sách kế toán, hóa đơn chứng từ hợp pháp.
• Phương pháp tính trực tiếp: Số thuế phải nộp = Doanh thu × Tỷ lệ % theo ngành nghề. Áp dụng chủ yếu cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không đủ điều kiện áp dụng phương pháp khấu trừ.

4. Người nộp thuế

Theo Điều 4, ngoài cơ sở sản xuất kinh doanh trong nước, luật còn quy định rõ trách nhiệm nộp thuế GTGT đối với:

• Tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa
• Doanh nghiệp Việt Nam mua dịch vụ của nhà thầu nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam
• Nhà cung cấp nước ngoài kinh doanh thương mại điện tử, nền tảng số bán hàng cho khách Việt Nam — hoặc tổ chức quản lý sàn/nền tảng số khấu trừ, nộp thay
• Tổ chức quản lý sàn thương mại điện tử, nền tảng số có chức năng thanh toán khấu trừ, nộp thuế thay cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng trên sàn

Bài viết dựa trên Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 (VBHN 114/VBHN-VPQH ngày 20/5/2026). Đây là thông tin tổng quan tham khảo, không thay thế tư vấn thuế cho trường hợp cụ thể — liên hệ chúng tôi nếu cần hỗ trợ chi tiết hơn.