Lương – BHXH

Hạch toán tiền lương và các khoản trích BHXH đúng chuẩn

✍️ Nguyễn Quyên 📅 01/06/2025 ⏱ 4 phút đọc ✓ Cập nhật lần cuối: 19/10/2026

Tiền lương và các khoản trích theo lương là khoản chi phí lớn và có nhiều kỳ hạn nộp. Hạch toán sai tỷ lệ hoặc nhầm tài khoản sẽ làm lệch chi phí, công nợ với cơ quan bảo hiểm và số thuế TNCN đã khấu trừ. Bài viết trình bày đầy đủ bút toán từ lúc tính lương đến lúc nộp, kèm ví dụ cụ thể.

1. Tỷ lệ trích các khoản theo lương

KhoảnNgười lao độngDoanh nghiệp
BHXH8% (hưu trí, tử tuất)17,5% (gồm hưu trí tử tuất 14%, ốm đau thai sản 3%, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp 0,5%)
BHYT1,5%3%
BHTN1%1%
Kinh phí công đoàn–2% quỹ lương làm căn cứ đóng BHXH
Tổng bảo hiểm10,5%21,5% (chưa tính kinh phí công đoàn)

Mức đóng tính trên tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, có mức trần: BHXH và BHYT tối đa 20 lần mức lương cơ sở, BHTN tối đa 20 lần mức lương tối thiểu vùng. Tỷ lệ BHXH doanh nghiệp có thể được điều chỉnh theo chính sách từng thời kỳ (ví dụ giảm mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp), nên cần đối chiếu thông báo của cơ quan bảo hiểm. Xem thêm lương tối thiểu vùng và lương cơ sở 2026.

2. Chuỗi bút toán trong tháng

(1) Tính lương phải trả: Nợ TK 154, 622, 627, 641, 642 (theo bộ phận) / Có TK 334
(2) Trích phần doanh nghiệp: Nợ TK 154, 622, 627, 641, 642 / Có TK 3382 (KPCĐ), 3383 (BHXH), 3384 (BHYT), 3386 (BHTN)
(3) Khấu trừ phần người lao động: Nợ TK 334 / Có TK 3383, 3384, 3386
(4) Khấu trừ thuế TNCN: Nợ TK 334 / Có TK 3335
(5) Trả lương: Nợ TK 334 / Có TK 111, 112
(6) Nộp BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ và thuế TNCN: Nợ TK 3382, 3383, 3384, 3386, 3335 / Có TK 112

Số hiệu tài khoản chi tiết có thể khác nhau tùy chế độ kế toán đơn vị áp dụng.

3. Ví dụ minh họa

Nhân viên văn phòng lương 30.000.000 đồng/tháng, 1 người phụ thuộc, lương đóng bảo hiểm bằng lương thực nhận.

Nội dungCách tínhSố tiền (đồng)
BHXH, BHYT, BHTN người lao động30.000.000 × 10,5%3.150.000
Thuế TNCN phải khấu trừ(30.000.000 − 3.150.000 − 15.500.000 − 6.200.000) = 5.150.000 × 5%257.500
Lương thực lĩnh (Net)30.000.000 − 3.150.000 − 257.50026.592.500
BHXH, BHYT, BHTN doanh nghiệp30.000.000 × 21,5%6.450.000
Kinh phí công đoàn30.000.000 × 2%600.000
Tổng chi phí doanh nghiệp30.000.000 + 6.450.000 + 600.00037.050.000

Bút toán: Nợ 642: 30.000.000 / Có 334: 30.000.000; Nợ 642: 7.050.000 / Có 3383: 5.250.000, Có 3384: 900.000, Có 3386: 300.000, Có 3382: 600.000; Nợ 334: 3.407.500 / Có 3383: 2.400.000, Có 3384: 450.000, Có 3386: 300.000, Có 3335: 257.500. Bạn có thể kiểm tra nhanh bằng công cụ tính lương Gross → Net.

4. Chế độ ốm đau, thai sản do BHXH chi trả

Khi cơ quan BHXH chi trả chế độ cho người lao động thông qua đơn vị: nhận tiền Nợ TK 111, 112 / Có TK 3383; chi cho người lao động Nợ TK 3383 / Có TK 334 (hoặc 111 nếu chi trực tiếp). Với thai sản, xem bài chế độ thai sản 2026.

5. Điểm cần lưu ý

Bài viết mang tính hướng dẫn nghiệp vụ chung, hệ thống tài khoản và quy định có thể khác theo chế độ kế toán đơn vị áp dụng (Thông tư 99/2025, 200 hoặc 133). Liên hệ chúng tôi nếu bạn cần tư vấn cho trường hợp cụ thể.

NQ
Tác giả
Nguyễn Quyên

Giảng viên chuyên ngành Tài chính – Kế toán tại Đại học Đông Á và Cao đẳng Công thương (Buôn Ma Thuột), hơn 15 năm kinh nghiệm làm và giảng dạy kế toán thuế. Xem thêm · Facebook · TikTok

Nguồn tra cứu văn bản chính thức: Tổng cục Thuế · Cổng thuế điện tử · Bộ Tài chính · Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật · Bảng tra cứu văn bản hiện hành. Quy định thuế, kế toán có thể thay đổi, bạn nên đối chiếu văn bản đang có hiệu lực trước khi áp dụng.
🎁 Bạn làm kế toán, freelancer hay content creator? Tham gia ACCESSTRADE – nền tảng tiếp thị liên kết uy tín, kiếm thêm thu nhập online. Đăng ký ngay → 📱 Chủ shop, doanh nghiệp muốn chạy quảng cáo Zalo? Tạo tài khoản Zalo Ads ngay hôm nay – tiếp cận khách hàng gần bạn, dễ thiết lập, chi phí linh hoạt. Tạo tài khoản →

Bài viết liên quan

Nghị định 393/2026: Giấy phép lao động cho người nước ngoài
26/10/2026
Lương tối thiểu vùng và lương cơ sở tăng 2026: Ảnh hưởng gì đến mức đóng BHXH
30/09/2026
Trợ cấp thôi việc và lương ngày phép chưa nghỉ: Cách tính, hạch toán
19/10/2026
Hạch toán chi phí trả trước: Cách phân bổ đúng kỳ và những lỗi hay gặp
06/10/2026
Hạch toán chi phí không có hóa đơn: Làm sao cho đúng và không bị loại thuế
28/09/2026
Hạch toán chênh lệch tỷ giá: Đã thực hiện và đánh giá lại cuối kỳ
28/09/2026
← Quay lại danh sách bài viết
Zalo 📞