Nghỉ hằng năm, nghỉ lễ, nghỉ việc riêng theo Bộ luật Lao động 2019

Nghỉ phép năm bao nhiêu ngày, được nghỉ lễ những ngày nào, nghỉ cưới hay nghỉ tang có hưởng lương không là câu hỏi đầu năm của hầu hết người lao động và bộ phận nhân sự. Các quy định này nằm ở Mục 2 Chương VII của Bộ luật Lao động 45/2019/QH14, từ Điều 111 đến Điều 115. Bài này tóm tắt đúng theo điều khoản, kèm ví dụ số để bạn áp dụng ngay.

1. Nghỉ hằng tuần (Điều 111)

• Mỗi tuần người lao động được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục.
• Trường hợp đặc biệt do chu kỳ lao động không thể nghỉ hằng tuần, người sử dụng lao động phải bảo đảm người lao động được nghỉ tính bình quân 01 tháng ít nhất 04 ngày.
• Người sử dụng lao động quyết định ngày nghỉ hằng tuần (thường là Chủ nhật hoặc một ngày khác trong tuần) nhưng phải ghi vào nội quy lao động.
• Nếu ngày nghỉ hằng tuần trùng ngày nghỉ lễ, tết thì người lao động được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp.

2. Nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương (Điều 112)

Người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong các ngày sau:

Một số điểm cần lưu ý trong cùng điều luật:

• Lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam, ngoài các ngày trên, được nghỉ thêm 01 ngày Tết cổ truyền dân tộc và 01 ngày Quốc khánh của nước họ.
• Căn cứ vào điều kiện thực tế, Thủ tướng Chính phủ quyết định cụ thể ngày nghỉ Tết Âm lịch và ngày nghỉ Quốc khánh. Vì vậy lịch nghỉ từng năm cần xem thông báo chính thức mỗi năm, không suy ra từ bài này.

3. Nghỉ hằng năm (Điều 113)

Người lao động làm việc đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động thì được nghỉ hằng năm, hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động:

Các quy tắc đi kèm:

• Làm chưa đủ 12 tháng: số ngày nghỉ hằng năm tính theo tỷ lệ tương ứng với số tháng làm việc.
• Thôi việc, mất việc làm mà chưa nghỉ hoặc chưa nghỉ hết: được người sử dụng lao động thanh toán tiền lương cho những ngày chưa nghỉ.
• Lịch nghỉ: người sử dụng lao động quyết định sau khi tham khảo ý kiến người lao động và phải thông báo trước. Người lao động có thể thỏa thuận để nghỉ thành nhiều lần hoặc nghỉ gộp tối đa 03 năm một lần.
• Tạm ứng lương: khi nghỉ hằng năm mà chưa đến kỳ trả lương, người lao động được tạm ứng tiền lương theo khoản 3 Điều 101.
• Thời gian đi đường: đi bằng phương tiện đường bộ, đường sắt, đường thủy mà cả đi và về trên 02 ngày thì từ ngày thứ 03 trở đi được tính thêm thời gian đi đường ngoài ngày nghỉ hằng năm, và chỉ được tính cho 01 lần nghỉ trong năm.

4. Cộng thêm ngày nghỉ theo thâm niên (Điều 114)

Cứ đủ 05 năm làm việc cho một người sử dụng lao động thì số ngày nghỉ hằng năm được tăng thêm tương ứng 01 ngày.

5. Nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương (Điều 115)

Nghỉ việc riêng vẫn hưởng nguyên lương (phải thông báo với người sử dụng lao động):

Nghỉ không hưởng lương 01 ngày (và phải thông báo) khi ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh chị em ruột chết; cha hoặc mẹ kết hôn; anh chị em ruột kết hôn. Ngoài các trường hợp trên, hai bên có thể thỏa thuận nghỉ không hưởng lương.

Gợi ý cho kế toán, nhân sự

1. Lập bảng theo dõi ngày phép cho từng người, ghi rõ ngày vào làm để cộng thâm niên theo mốc 05 năm.
2. Ghi lịch nghỉ hằng tuần và các nguyên tắc nghỉ lễ vào nội quy lao động; thông báo lịch nghỉ Tết theo văn bản chính thức hằng năm.
3. Khi nhân viên nghỉ việc, rà số ngày phép còn lại để thanh toán đúng và hạch toán chi phí lương kịp kỳ.
4. Lưu hồ sơ thông báo nghỉ việc riêng để làm căn cứ chấm công hưởng nguyên lương.

Bài viết tóm tắt Bộ luật Lao động 2019 (Luật số 45/2019/QH14) và mang tính hướng dẫn chung; nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể và hợp đồng lao động có thể quy định có lợi hơn cho người lao động. Hãy đối chiếu văn bản hiện hành trước khi áp dụng. Liên hệ chúng tôi nếu bạn cần tư vấn cho trường hợp cụ thể.