Thuế TNCN ngoài lương: Chuyển nhượng, trúng thưởng, thừa kế, quà tặng

Ngoài tiền lương và kinh doanh, nhiều người còn có thu nhập từ bán nhà đất, chuyển nhượng phần vốn góp, chuyển nhượng chứng khoán, trúng thưởng, nhận thừa kế hoặc quà tặng. Mỗi loại có thuế suất và cách tính riêng. Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2026) quy định tại Điều 3 (thu nhập chịu thuế) và Điều 12 đến Điều 19 (cách tính thuế cho cá nhân cư trú). Bài này tóm tắt bằng bảng và ví dụ số.

1. Ai là cá nhân cư trú?

Theo Điều 2, cá nhân cư trú là người đáp ứng một trong hai điều kiện: có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong 01 năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt; hoặc có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam (có nơi ở đăng ký thường trú, hoặc có nhà thuê để ở theo hợp đồng có thời hạn). Cá nhân không đáp ứng là không cư trú và tính thuế theo các điều riêng (Điều 20 đến 27), bài này không nêu.

2. Bảng thuế suất tóm tắt (cá nhân cư trú)

3. Ví dụ tính thuế bằng số

Các ví dụ minh họa phép tính theo công thức của luật; cách xác định giá chuyển nhượng, chi phí hợp lý, quy đổi thu nhập không bằng tiền do Chính phủ quy định chi tiết.

4. Thời điểm xác định thu nhập tính thuế

Gợi ý thực hiện

1. Xác định đúng loại thu nhập và cá nhân có phải là cá nhân cư trú hay không trước khi tính thuế.
2. Lưu hợp đồng, chứng từ mua và chi phí hợp lý để chứng minh khi chuyển nhượng vốn (tránh bị áp thuế 2% trên toàn bộ giá bán).
3. Kiểm tra thu nhập có thuộc nhóm miễn thuế không (người thân, nhà ở duy nhất...) rồi mới tính thuế.
4. Theo dõi hướng dẫn của Chính phủ về vàng miếng, tài sản số vì ngưỡng và lộ trình có thể thay đổi.

Bài viết tóm tắt Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2026; riêng thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công áp dụng từ kỳ tính thuế 2026) và mang tính hướng dẫn chung. Nhiều nội dung do Chính phủ quy định chi tiết; hãy đối chiếu nghị định, thông tư hướng dẫn trước khi áp dụng. Liên hệ chúng tôi nếu bạn cần tư vấn cho trường hợp cụ thể.